Av. Eda Berat Deniz

Türk Medeni Kanunu’nda düzenlenen boşanma sebeplerinden biri de terk nedeniyle boşanmadır. Terk, mutlak bir boşanma sebebidir. Yani, eğer koşullarına uygun açılmış bir dava varsa, terkin evlilik birliğine etkisine bakılmaksızın boşanma kararı verilmelidir.

Kanun koyucu terk olgusunu bir boşanma sebebi olarak belirlemiş ancak bunu belirli sürelere bağlamıştır. Söz konusu sürelerde yapılan bazı hatalar nedeniyle, davalar reddedilmekte ve hak kayıpları yaşanmaktadır. Bu nedenle maddede düzenlenen süreleri aşağıda ayrıntılı şekilde açıklayacağım:

1. Terk tarihinden itibaren en az altı ay geçmedikçe dava açılamaz.

Dava açılabilmesi için terkin en az altı ay sürmesi gereklidir. Söz konusu süre ile terk eden tarafa düşünme süresi tanınmaktadır.

Kanun'un 164. maddesi 1. fıkrası hükmüne göre "Eşlerden biri, evlilik birliğinden doğan yükümlülüklerini yerine getirmemek maksadıyla diğerini terk ettiği veya haklı bir sebep olmadan ortak konuta dönmediği takdirde ayrılık, en az altı ay sürmüş ve bu durum devam etmekte ve istem üzerine hakim veya noter tarafından yapılan ihtar sonuçsuz kalmış ise; terk edilen eş, boşanma davası açabilir. Diğerini ortak konutu terk etmeye zorlayan veya haklı bir sebep olmaksızın ortak konuta dönmesini engelleyen eş de terk etmiş sayılır."

Daha önceki Kanun'da terk süresi üç ay idi. Sürenin üç aydan altı aya çıkarılması 164. maddenin gerekçesinde şu şekilde ortaya konmuştur : "Sürenin uzatılması, ortak konutu terk etmiş olan eşe düşünme süresi olarak daha fazla zaman sağlayacaktır. Pek de önemli olmayan sebeplerle ortak konutu terk eden eşler, zaman geçtikçe yaptıkları davranışın doğru olmadığını, böyle bir sebeple evliliği sona erdirmenin giderilmesi (telafisi) mümkün olmayacak bir hata olacağını anlayacaklardır."

2. Terk tarihinden itibaren 4 ay geçmedikçe ihtar isteminde bulunulamaz.

164. maddenin 2. fıkrasına göre "Davaya hakkı olan eşin istemi üzerine hakim veya noter, esası incelemeden yapacağı ihtarda terk eden eşe iki ay içinde ortak konuta dönmesi gerektiği ve dönmemesi halinde doğacak sonuçlar hakkında uyarıda bulunur. Bu ihtar gerektiğinde ilan yoluyla yapılır. Ancak, boşanma davası açmak için belirli sürenin dördüncü ayı bitmedikçe ihtar isteminde bulunulamaz ve ihtardan sonra iki ay geçmedikçe dava açılamaz."

Maddede belirtilen ihtara uygulamada ‘eve dön ihtarı' denmektedir. Terk edilen eş, evliliğini devam ettirme iradesinde ise, terk eden eşe bu ihtarı göndererek onu ortak konuta davet etmekte, eğer ihtardan itibaren iki ay içerisinde eve dönmez ise ona boşanma davası açacağını bildirmektedir. Terk tarihinden itibaren 4 ay geçmedikçe söz konusu ihtar gönderilemeyecektir.

3. İhtar tarihinden itibaren 2 ay geçmedikçe dava açılamaz.

Ve yine maddede düzenlenen bir diğer süre de ihtardan sonra beklenmesi gereken süredir. Terk nedeniyle boşanma dava açılabilmesi için ihtardan sonra iki aylık sürenin de geçmesi gerekmektedir.

Böylelikle, terk nedeniyle boşanma kavramına, öncelikle süreleri ele alarak genel bir giriş yapmış oldum; ileriki yazılarımda dikkat edilmesi gereken diğer hususlara da yer vereceğim.

Av. Eda Berat Deniz